Bajki Majki: „Przygody z nauką. Cytryna” Cécile Jugla, Jack Guichard

Po tą książeczkę sięgnęłam na próbę, z ciekawości i nie miałam wobec niej żadnych szczególnie wygórowanych oczekiwań. A okazała się świetna!

To nauka w najprostszej, a jednak wciąż fascynującej formie – podążając za wskazówkami, dziecko samo odkrywa tajemnice fizyki i chemii. W książce zebrano 10 eksperymentów dla przedszkolaków do wykonania w warunkach domowych, wszystkie z nich poświęcone są poznawaniu właściwości jednego owocu – cytryny.

Pierwsze rozdziały skłonią dziecko do włączenia naukowej ciekawości i poświęcone zostały badaniu cytryny wszystkimi zmysłami – jej kształtu, koloru, zapachu, ciężaru czy smaku. Mały naukowiec dowie się jak rosną cytryny (a nawet spróbuje zasadzić drzewko cytrynowe), odnajdzie w cytrynie pęcherzyki soku i powietrza oraz dowie się jak działa wyciskarka do soku i czym różni się wyciskanie cytryny dłonią, od korzystania z wyciskarki.

Fantastycznie, że składniki do przeprowadzenia wszystkich doświadczeń możemy znaleźć w domu, a jak akurat czegoś nam brakuje, wystarczy wycieczka do pobliskiego warzywniaka. Mały naukowiec będzie potrzebował takich komponentów, jak kilka cytryn, limonka, czerwona kapusta, jabłko, mleko, kreda, moneta czy muszelka. To dzięki nim odkryje prawo Archimedesa oraz pozna między innymi właściwości utleniające i „odtleniające” cytryny. Przy pomocy czerwonej kapusty (a jak akurat nie mamy do niej dostępu, dobrze sprawi się również mocna herbata) rozpozna w cytrynie substancje kwasowe, a pisząc list atramentem sympatycznym i wystawiając go na działanie ciepła odkryje w soku z cytryny zawartość cukru. Sok z cytryny pomoże również wykryć obecność wapnia na muszli, a zmieszany z sodą oczyszczoną wyprodukuje sporo bąbelków dwutlenku węgla, dzięki czemu ostatni eksperyment będzie prawdziwie wybuchowy.

Chociaż na pierwszy rzut oka książka jest raczej niepozorna, zawarte w niej treści są wartościowe, ciekawe, czytelne i przejrzyste, a humorystyczne ilustracje uprzyjemniają lekturę i wprowadzają elementy narracyjne.

Z tej serii pojawiły się również inne tytuły – poświęcone eksperymentom z wykorzystaniem jajka, papieru, balona, wody i cukru. Na pewno sięgniemy po niektóre z nich, szczególnie Jajko bardzo mnie kusi, to może być idealny pomysł na urozmaicenie świątecznych przygotowań.

Cécile Jugla, Jack Guichard, Akademia mądrego dziecka. Przygody z nauką. Cytryna, Warszawa: Wydawnictwo Harper Kids, 2021, 25 s.

Recenzja powstała dzięki uprzejmości Wydawnictwa Harper Kids.

Bajki Majki: „Basia i chorowanie” Zofia Stanecka i Marianna Oklejak

Jak każda nowa część przygód Basi, ta również trafiła na majkową półeczkę niedługo po premierze, ale prawdę mówiąc starałam się nie sięgać po nią za często. Żeby nie zapeszyć, bo (odpukać!) od września nie przypałętało nam się nic poważniejszego niż katar i bardzo chciałabym, żeby ten stan utrzymał się chociaż do stycznia. A książeczka o chorowaniu to niemalże kuszenia losu.

Ale przed moją córką nic się nie ukryje, a już na pewno nie nowa Basia. Szybko więc stała się naszą nową ulubioną, przynajmniej na jakiś czas. Bo i temat jest super ciekawy – rodzinę Basi łapie jakiś paskudny wirus żołądkowy (a czy może być coś bardziej fascynującego dla przedszkolaka, jak wymiotowanie?) . I choć w porównaniu z innymi domownikami Basia długo trzyma się dzielnie, to kiedy przychodzi pora na nią, jest tak źle, że konieczna jest hospitalizacja.

Osobiście wolę nazywać rzeczy po imieniu i u nas w domu wymiotowanie nazywamy wymiotowaniem, a biegunkę biegunką. Ale propozycja wymyślona przez Zofię Stanecką, choć musiałam się trochę Mai natłumaczyć o co chodzi, jest całkiem zabawna – otóż osoba, która wymiotuje jest nazywana skazańcem, a osoba z biegunką wybrańcem. Poza tym dowiemy się czym są elektrolity i dlaczego należy je uzupełniać, w tej części pojawia się również dobry zwyczaj zakładania maseczki, jeśli nie jest się pewnym, czy wciąż się nie zaraża.

Książka oswaja również przebywanie w szpitalukroplówkę, kiepskie samopoczucie i poczucie osamotnienia, które można odczuwać, kiedy akurat nie mogą zostać z nami bliscy.

Jak zawsze Basia została genialnie zilustrowana, mam wielką słabość do kreski Marianny Oklejak. Jest poważny temat przedstawiony w przystępny i całkiem zabawny sposób oraz siła, która tkwi w rodzinie. A niepokorna, psotna Basia, nawet w chorobie, jest jedną z naszych naulubieńszych bohaterek.

Zofia Stanecka, Marianna Oklejak, Basia i chorowanie, Warszawa: Wydawnictwo HarperKids, 2020, 24 s.

Recenzja powstała dzięki uprzejmości Wydawnictwa HarperKids.

Bajki Majki: „Dlaczego nosimy maseczki?” Ilaria Capua

Minął już prawie rok, odkąd „koronawirus” zmienił naszą rzeczywistość, a maseczki, dezynfekcja i konieczność zachowania społecznego dystansu na stałe wpisały się w codzienność. Są maluszki, które właściwie nie pamiętają innego świata!

Maja prawie pięciolatka jest już całkiem dobrze ogarnięta w temacie, swego czasu pomógł nam tytuł dla sporo starszych dzieci „Wirus i inne drobne ustrojstwa” oraz „Zuzia w czasie pandemii”. Książeczka, którą chcę Wam dzisiaj pokazać jest skierowana do zdecydowanie młodszych odbiorców, którym wytłumaczenie tego rodzaju zjawiska jest chyba najtrudniejsze – od 2,5 do 4 lat.

„Dlaczego nosimy maseczki” to całokartonowa książeczka z okienkami uatrakcyjniającymi czytanie oswajająca covidową rzeczywistość.

To na pewno bardzo dobrze znana nam wszystkim sytuacja – kilkuletnia Kaja pyta mamę czym tak właściwie jest wirus, a mama gimnastykuje się, by jej to jakoś wyjaśnić. Kiedy dziewczynka zapada w sen, śni jej się sympatyczny (sic!) wirus, który opowiada jej o sobie – kim jest, w jaki sposób podróżuje i w jakich sytuacjach czuje się najlepiej (a co za tym idzie jak najłatwiej złapać takiego „pasażera na gapę”). Kiedy Kaja zaczyna rozumieć czym jest wirus i jakie szkody morze wyrządzić, postanawia nauczyć się go unikać.

„Nie możesz żyć z nami, bo będziemy chorować. Musimy się rozstać”

Tekstu jest całkiem sporo, ale jest on bardzo przystępny i tłumaczy dziecku sytuacje na łatwych do zwizualizowania przykładach – na przykład fakt, że wirus przenosi się na malutkich kropelkach kiedy kichamy (a także śpiewamy, czy mówimy), dlatego najlepiej zatrzymać je maseczką, a także zachować odpowiednią odległość od innych ludzi, bo kropelki nie mają skrzydełek i opadną w dół, jeśli będziemy stali odpowiednio daleko od siebie.

To pełna zrozumiałych dla maluszka informacji, atrakcyjna pod względem formy i kolorystyki książeczka, która uspokaja (wirusy istniały od zawsze), tłumaczy, przestrzega i uczy zasad minimalizujących ryzyko zachorowania, jak noszenie maseczek i rękawiczek, dezynfekcję, zachowanie bezpiecznego dystansu, unikanie imprez czy wyręczanie dziadków w robieniu zakupów. Moim osobistym faworytem jest różowy, tęczowy pojemnik na płyn do dezynfekcji – pogromca wirusów.

Aż żal, że nie miałam tej książki pół roku temu, moja rola „mamy tłumaczącej” byłaby zdecydowanie mniej stresująca, bo i ta książeczka jest bardzo dobrze napisana – niby prostymi słowami, a zawiera wszystkie niezbędne aspekty do zrozumienia sytuacji. Świetna pozycja nie tylko do domowej biblioteczki, ale również do wykorzystania podczas zajęć w przedszkolu czy żłobku.

Ilaria Capua, Dlaczego nosimy maseczki?, Warszawa: Wydawnictwo HarperKids, 2020, 18 s.

Recenzja powstała dzięki uprzejmości Wydawnictwa HarperKids.

Bajki Majki: „Świat starożytny w 100 słowach” Clive Gifford, Gosia Herba

Wszystko to, co lubię najbardziej w jednej książce – encyklopedia, starożytność, trudne słówka i megagenialne ilustracje Gosi Herby. A jak wczytamy się głębiej, to i koty się znajdą. I jedzenie też, choć nie zawsze są to smakołyki. Przynajmniej w naszych czasach.

Ten bardzo widowiskowy album to historia świata starożytnego od Egiptu po upadek Rzymu wyłożona przy pomocy stu encyklopedycznych haseł.

Jak każdy wybór, i ten jest subiektywny. I chociaż pewnych pojęć mi osobiście brakowało (na przykład jest bitwa pod Salaminą, ale już nie ma pod Termopilami, a zamiast nilometru dałabym pewnie systemy irygacyjne), to wybór jest bardzo zróżnicowany, a wśród zaprezentowanych haseł kryją się kolejne – na przykład w haśle „oliwki” znajdziemy również „amforę”.

Z bardzo zwięzłym hasłem koresponduje duża ilustracja, często subtelnie go uzupełniając – choćby w przypadku piramid, gdzie na ilustracji przedstawiono również piramidy schodkowe, choć nie ma o nich słowa w tekście.

Młody czytelnik pozna w ten sposób pięć wielkich cywilizacji – Egipską, Fenicką, Minojską (potraktowaną tu jako reprezentacja całej kultury egejskiej), Grecką i Rzymską. Choć hasła są bardzo skondensowane, a ich liczbę rozpaczliwie ograniczono, dają plastyczny i ciekawy obraz Starożytności, zupełnie wystarczający odbiorcy średnich klas szkoły podstawowej (tak się teraz nazywa klasy IV-VI?). I przy tym zdecydowanie ciekawszy od standardowego podręcznika, bo zmieniający właściwie każde pojęcie w ciekawostkę. W książce znalazły się podstawowe informacje i postacie, jak choćby najbardziej znaczący bogowie, faraonowie i filozofowie, mumie, Juliusz Cezar, legioniści, igrzyska olimpijskie, Ateny czy Sparta, ale można też dowiedzieć się ile piwa pito podczas wznoszenia piramid, czym był nilometr, do czego używano pucolany, kto mieszkał w insuli, gdzie można znaleźć jedno z pierwszych grafitti i z czego wykonywano garum. To fascynująca podróż przez początki rozwoju cywilizacyjnego Europy, która wciągnie bez reszty zanim człowiek się obejrzy. A przy okazji kształtuje gust i dojrzałość estetyczną estetyczny młodego odbiorcy bardzo efektownymi i całkiem wymagającymi ilustracjami.

Warto zwrócić uwagę na przejrzyste oznaczenia pomagające poruszać się po książce – odpowiednie ikony przypisują dane pojęcie do jednej (lub kilku) cywilizacji. Książkę kończą kalendarium, indeks haseł, dodatkowy słowniczek i coś, co niesamowicie mi się podoba – wykaz źródeł dopasowany do możliwości poznawczych młodego czytelnika, odsyłający ciekawskich i wygłodniałych dalszych informacji między innymi do serii „Strrrasznych historii”.

Cudo. To jedna z tych książek, na które Maja jest jeszcze za mała, ale na bank będę chomikować ją przez te wszystkie lata. I sama będę się nią cieszyć od czasu do czasu, zanim użyję tej podstępnie do budzenia w córce fascynacji moją ulubioną epoką historyczną. Bo z pracami jednej z  moich ulubionych ilustratorek jest już zaznajomiona od maleńkości.

Imponująco wydana. Nic nie sugeruję, ale nadchodzą święta, książka to zawsze dobry prezent. Szczególnie edukacyjna. I wartościowa i piękna i efektowna. Polecam przez duże P.

Clive Gifford, Gosia Herba, Świat starożytny w 100 słowach. Najważniejsze wydarzenia, najsłynniejsze postaci, najciekawsze wynalazki, Warszawa: Wydawnictwo HarperKids, 2020, 112 s.

Recenzja powstała dzięki uprzejmości Wydawnictwa HarperKids.