Bajki Majki: „Jak zrozumieć Chrumaka i wejść do świata tych, którzy myślą inaczej” Elżbieta Jodko-Kula

„Świat jest dziwny, ale nie musi być niezrozumiały, pod warunkiem, że chcemy go zrozumieć.”

Trzymam w ręku książkę napisaną przez pedagog i socjoterapeutkę, która od lat pracuje z dziećmi ze spektrum zaburzeń autystycznych. Książkę recenzowaną przez mamy maluchów z zespołem Aspergera, pomoc dydaktyczną dla nauczycieli, terapeutów i rodziców. I wiecie co? To najfajniej napisana „pomoc dydaktyczna”, jaką widziałam. Duża czcionka, przepiękne ilustracje, co jakiś czas wypełniające całe strony, bohater, z którym łatwo się utożsamiać i ani odrobiny pouczeń, przemądrzałych definicji, czy moralizatorstwa.

To zbiór piętnastu krótkich opowiadań, które zostały podzielone na siedem kategorii dotyczących lęków, postrzegania świata, silnego poczucia własności, współpracy z innymi, obowiązków, odczuć i wdzięczności. Układają się one w niewielki wycinek z życia Chłopca, który postrzega świat nieco inaczej, niż inni. Jednak zapoznając się z sytuacjami z codzienności chłopca i towarzyszącymi mu emocjami, szybko zauważyłam, że żadna z nich nie jest mi obca.

Lęk przed niepokojąco wyglądającym nieznajomym, niezadowolenie ze zmiany rutyny i pojawienia się nowych zakazów, rozpacz po potłuczeniu ukochanego kubeczka, przywiązanie do szczęśliwego pluszowego misia chowanego w kieszeni podczas stresujących sytuacji, trudności w nawiązywaniu przyjaźni, czy wyrażaniu wdzięczności – wszystko to znam nie tylko z zachowania mojej przedszkolaczki, ale i z moich własnych doświadczeń. Chłopiec przeżywa wszystkie te emocje nieco bardziej. Trudniej mu oswoić lęki i przywyknąć do zmian. Jeśli się przywiązuje, to z pełnym oddaniem – ulubione ubranka nosi tak długo, aż więcej w nich dziur niż materiału, a na nowy plecak decyduje się dopiero, gdy w starym zalęgnie się tłuściutki robal (sumiennie, choć nieświadomie dokarmiany resztkami zapomnianych kanapek). Nie lubi być dotykany, dlatego wizyta u fryzjera, czy nawet zwykła kąpiel to wyjątkowo nieprzyjemny obowiązek, a pędząca piłka wzbudza strach. Głośne dźwięki stają się czasami nie do zniesienia, co akurat jestem w stanie wyobrazić sobie bez najmniejszego wysiłku, bo jakiś czas temu muzykujący sąsiedzi mocno dali mi się we znaki i nie życzę tego nikomu.

Kluczem do porozumienia jest próba poznania i zrozumienia tych, od których się różnimy. Autorka wprowadza czytelników do świata osoby z zespołem Aspergera, pozwala się po nim rozejrzeć i zadomowić, a potem odnieść opisane sytuacje do własnych doświadczeń w poszukiwaniu różnic i podobieństw. Pełniejsze zrozumienie pomoże w nawiązywaniu kontaktów zarówno dzieciom, jak i dorosłym oraz uwrażliwi ich na wyjątkowe potrzeby kolegów, uczniów i podopiecznych w spektrum autyzmu. A tym czytelnikom, którzy borykają się z podobnymi problemem, pozwoli zrozumieć, że nie są sami, a z tego rodzaju trudnościami zmagają się również inne dzieci. Zrozumienie potrzeb i uwarunkowań obu stron z pewnością ułatwi funkcjonowanie w grupie. I oswoi lęki związane z mierzeniem się z nieznanym. A te są niezależne od wieku.

Uzupełnieniem lektury jest niewielki zestaw ćwiczeń, które pomogą małemu czytelnikowi ugruntować zdobyte informacje i połączyć je z własnymi przeżyciami. To miejsce, w którym młody czytelnik może narysować swoje lęki, poddać głębszemu namysłowi poznane historie, bardziej poznać siebie, swoje sympatie i antypatie, a także wypisać nielubiane obowiązki. Bardzo pomocna przy aktywnym czytaniu, słuchaniu i rozważaniu usłyszanego tekstu.

Moim zdaniem to jedna z lektur obowiązkowych, nigdy nie jest za późno, by po nią sięgnąć.

„To się przecież zdarza, że ludzie czują inaczej, i prawdopodobnie istnieje na to jakaś rada. Dobrze, że w końcu ktoś go o tym zapewnił.”

Elżbieta Jodko-Kula, Jak zrozumieć Chrumaka i wejść do świata tych, którzy myślą inaczej, Kraków: Wydawnictwo Skrzat, 2019, 168 s. + broszurka z ćwiczeniami

Recenzja powstała dzięki uprzejmości Wydawnictwa Skrzat.

Czas na czytanie: PATRONAT „Między palcami a ciszą kolory jej duszy się kołyszą” Anna Lisowiec, Aleksandra Anna Sikorska

Zdarzyło Wam się kiedyś stanąć przed dziełem sztuki współczesnej i, nie będąc w stanie uchwycić całościowej koncepcji, stwierdzić „nawet dziecko tak potrafi”? Mam przyjemność przedstawić właśnie TO dziecko.

Ola ma siedem lat i postrzega świat zupełnie inaczej niż wszyscy wokół. Ze względu na autyzm dziecięcy jeszcze nie mówi – wypracowała jednak odmienny sposób komunikacji. Robi to poprzez swoją sztukę.

Duży i wygodny format A4 książki pozwala dobrze przyjrzeć się feerii kształtów, faktur i przenikaniu się barw na reprodukcjach prac małej malarki, które na pierwszy rzut oka zawsze przywodzą mi na myśl zaglądanie w zabawkowy kalejdoskop – kiedy to za każdym razem możemy dostrzec coś nowego. Każdemu obrazowi towarzyszy wiersz będący komentarzem jednej z fanek artystki – poetki – która postanowiła przedstawić twórczość Oli szerszej publiczności.

Przyznam uczciwie, że warstwa poetycka Anny Lisowiec zupełnie do mnie nie przemówiła. Możliwe, że nie jestem wspomnianą w wierszach „bratnią duszą”, ale zabrakło mi w nich jakiejś delikatności, wydały mi się zbyt natarczywe i agresywne wobec odbiorcy. Może takie było zamierzenie, a postawa zaczepno-obronna miała być punktem wyjścia całej koncepcji, ale na mnie to niestety nie działa. Mam wrażenie, że w zestawieniu z warstwą malarską (tym bardziej imponującą, bo spod ręki dziecka), poetka po prostu nie daje rady – proste, momentami infantylne utwory zupełnie nie oddają wieloznacznej głębi obrazów. Nie można jej jednak odmówić budzenia w czytelniku emocji. A przecież nikt nie powiedział, że te muszą być pozytywne.

Jednak to nie o jakość poezji się tu rozchodzi, a o jej cel – 30 wierszy Anny Lisowiec składające się na ten tomik są bardzo intymną próbą wejścia w świat małej dziewczynki, postrzegającej rzeczywistość w zupełnie odmienny sposób. Więcej! Chce ten świat pokazać innym – właśnie dzięki temu tutaj trafiamy!

Każdy z wierszy jest bowiem zainspirowany jednym z obrazów tej nadzwyczajnej malarki – to nie pierwszy raz, kiedy jedna dziedzina sztuki inspiruje drugą, ale pierwszy, kiedy doświadczam tego z tak bliska. I w pewien sposób czuję się zaszczycona, że mogę uczestniczyć w tej osobistej relacji między dwoma artystkami.

Chęć zrozumienia tego, czego zrozumieć nie sposób od samego początku zdaje się być skazana na porażkę, co jednak nikogo nie zniechęca. I za to mam ogromny szacunek do każdej osoby zaangażowanej w powstanie tej pozycji. Ta sama ciekawość jest również siłą napędzającą widza – mnogość interpretacji, jakie daje sztuka abstrakcyjna zostaje tu dodatkowo zwielokrotniona przez tajemniczą osobę młodziutkiej artystki. Przyjrzyjcie się dokładnie jej pracom, a może uda Wam się dostrzec kawałek świata jej oczami.

Anna Lisowiec, Aleksandra Anna Sikorska, Między palcami a ciszą kolory jej duszy się kołyszą, Góra 2019, 67 s.

Całkowity dochód ze sprzedaży książki zostanie przeznaczony na leczenie i terapię Oli.

Wciąż można wziąć udział w procesie wydania tej wyjątkowej książki -> O TU.

Więcej na temat książki możecie przeczytać TUTAJ, a w poszukiwaniu informacji na temat małej artystki zajrzyjcie koniecznie na BLOGA JEJ MAMY i JEJ PROFIL NA FACEBOOKU.